‘De natuur als uitvinder’ is nu verkrijgbaar. Ga voor meer informatie of om het boek te bestellen naar www.denatuuralsuitvinder.nl.

Misvattingen over leiderschap

Er is al veel gezegd en geschreven over leiderschap in de 21ste eeuw en de noodzaak daarvan. Toch zijn er nog steeds leiders en leidinggevende managers die zoooo 20ste eeuw zijn, en denken dat authenticiteit voor mietjes en integriteit voor de dommen is. Een aantal misvattingen op een rij.

Misvatting 1: Leiderschap is altijd en overal hetzelfde
Nietus. De historie laat zien dat er duidelijk tijdperken te onderscheiden zijn met verschillende filosofieën en managementstijlen. Tijdens de industriële revolutie lag de nadruk op productiviteit, een hele ‘technische’ benadering van leiderschap. Door veranderende omstandigheden hadden bedrijven andere uitdagingen en daarbij ook andere typen leiderschap nodig. Achtereenvolgend kwam de nadruk te liggen op mensen, ondernemerschap, situationeel leiderschap, teamwork en innovatie.

Daarnaast heeft een bedrijf of organisatie verschillende levensfasen, waar ook verschillende typen leiders bijhoren. De beginfase vraagt om pioniers, terwijl consolidatie vraagt om beheerders.

De 21ste eeuw heeft zijn eigen uitdagingen en daarmee ook zijn eigen leiders.

Misvatting 2: Een leider moet charismatisch zijn
Charisma op zich is helemaal niets mis mee, maar de deugdelijkheid ervan hangt af van waar het mee gecombineerd wordt. Als dat narcisme is, dan staat er een kamikazepiloot aan het roer. Iemand die vooral gaat voor zijn eigen eer en glorie en alleen het bedrijfsbelang dient als dat toevallig overeenkomt met zijn eigen belang. Als het echter dienend leiderschap is, dan is er sprake van een gouden combinatie.

Een leider is in feite iemand die de visie en de grote lijnen uitzet en vervolgens de mensen enthousiasmeert om zich hier ten volle voor in te zetten. Het eerste gedeelte, de visie, zal hij niet alleen doen, maar in combinatie met alle relevante disciplines van het bedrijf. Voor het laatste gedeelte, het enthousiasmeren, kan charisma een zeer handig hulpmiddel zijn. Maar strikt noodzakelijk is het niet.

Misvatting 3: Authenticiteit is voor mietjes
Authenticiteit is de mate waarin iemand trouw is aan zijn eigen persoonlijkheid, ondanks alle externe impulsen. Veel leiders denken echter dat je een rol moet spelen, je bent immers de baas. Een baas moet alles onder controle hebben en geen emoties vertonen. Een soort supermens zonder zwaktes. Hiermee maak je het niet alleen jezelf heel moeilijk, onechtheid schept ook geen vertrouwen bij de medewerkers.

In de 21ste eeuw is mensen vanuit verschillende disciplines kunnen laten samenwerken en het binden van mensen een belangrijke kwaliteit van leiders. Daarvoor is echter wel nodig dat mensen je vertrouwen en serieus nemen. Dat je niet alleen maar wat roept, maar dat je het ook echt zo voelt en meent, dat je echt en oprecht bent. Niet alleen prettig voor de mensen, maar ook een stuk minder stress voor jezelf!

Misvatting 4: het is eenzaam aan de top
Het idee bestaan dat leiders in de 21ste eeuw veel op hun afkrijgen en dat is wellicht ook zo. Dit wordt dan in een context gezegd van “ik geef het je maar te doen”. En ook dat is wellicht waar, maar als leider sta je er niet alleen voor.

Zoals een werknemer van mij ooit een zei: “management is ondersteunend personeel” en daarmee sloeg hij de spijker op z’n kop. Of zoals de Canadese onderzoeker Ferdinand Fournies schreef: “management is getting things done though other people”.

Als leider ben je wel eindverantwoordelijk, maar je hoeft het niet allemaal alleen te doen. Er is zoveel kennis en kunde aanwezig in je organisatie, mobiliseer dat en maak er gebruik van. Dan sta je niet eenzaam aan de top, maar midden tussen de mensen. Je zult verbaasd staan.

Misvatting 5: Integriteit is voor de dommen
Het één zeggen en het ander doen, (financiële) producten verkopen die niet door de beugel kunnen, het spel meespelen, verborgen agenda’s: volgens sommigen hoort het er allemaal bij, want anders ben je dom bezig. Maar wat heeft dit gedrag ons gebracht? Een diepe crisis.

Bij eerlijk en betrouwbaar gedrag weten mensen precies wat ze aan je hebben en daar houden medewerkers van. Stel je neemt een besluit waar niet iedereen het mee eens is. Als de weg naar dat besluiten fair is geweest en je eerlijk uitlegt waarom je dat besluit genomen hebt, iedereen gehoord hebbende, is men veel gewilliger om het te accepteren en mee te werken.

Medewerkers hebben liever een leider die duidelijk en fair is, ook al zijn ze het er niet altijd mee eens, daar gaan ze voor door het vuur. Integriteit is niet dom, maar juist slim!