‘De natuur als uitvinder’ is nu verkrijgbaar. Ga voor meer informatie of om het boek te bestellen naar www.denatuuralsuitvinder.nl.

Grootse welvaartsprobleem: gebrek aan urgentie

“Necessity is the mother of all innovation” is een uitspraak van Plato die door menig wetenschappelijk en economisch goeroe is aangehaald. Maar waar is die noodzaak, die urgentie vandaag de dag bij ons te vinden?

In West-Europa en meer specifiek in Nederland hebben we grote welvaart en welzijn bereikt. Dat is een groot goed en iets waar we trots op kunnen zijn. Maar voor mijn gevoel heeft het een raar bijeffect: er is niets meer om naar te streven.

Voor het eerst is er een generatie die minder hoog opgeleid is dan de voorgaande generatie. De afgelopen generaties hadden altijd iets om naar te streven: wederopbouw na de oorlog, het beter doen dan je ouders, wat ook van harte werd gestimuleerd door je ouders: een betere opleiding, een betere sociale positie, minder armoede. Als je kinderen het maar beter zouden krijgen dan jij!

Dat er voor mensen die tijdelijk tussen de wal en het schip in raken een sociaal bestel bestaat is een mooie verworvenheid van onze huidige maatschappij. Maar het verschil tussen een uitkering plus bijkomende subsidies is vaak meer dan het minimumloon waardoor het voor iemand die graag wil werken niet uit kan om aan de slag te gaan. Hij gaat er immers op achteruit!

Groot is het verschil met de opkomende economieën als India en China. Daar zijn nog zoveel mensen die zoveel te winnen hebben, die het nog zoveel beter kunnen krijgen dan hun ouders. Daar is nog urgentie.

Hoe krijgen wij de urgentie terug? Moet er daarvoor eerst weer een oorlog, een epidemie of (natuur)ramp plaatsvinden? Moeten we gewoon wachten totdat we links en rechts zijn ingehaald door de opkomende economieën en zelf een derde wereldland zijn geworden en lost het zich dus vanzelf op? Dat laatste ligt waarschijnlijk dicht bij de waarheid. In zekere zin hebben we het gewoon te goed en is de druk, de pijn, nog niet groot genoeg. Als het maar pijn genoeg doet, dan willen we wel weer.