‘De natuur als uitvinder’ is nu verkrijgbaar. Ga voor meer informatie of om het boek te bestellen naar www.denatuuralsuitvinder.nl.

People management by package deal

Ik kwam ooit bij een bedrijf waar de twee directeuren elkaar naar het leven stonden. De ene zei (over de creatieveling): “Het is toch zo’n chaoot, ik word niet goed van hem”. De ander zei (over de beheerder): “Hij is zo star, ik word niet goed van hem”. Als buitenstaander dacht ik: “Dat is misschien wel zo, maar zonder het één ook niet het ander en jullie hebben elkaar echt nodig voor dit bedrijf”.

Naar aanleiding van het bovenstaande kwam ik tot het besef dat mensen eigenlijk een soort package-deal zijn: bij iedere positieve eigenschap van iemand, krijgt je er geheel gratis een negatieve erbij. Gratis en voro niets. Iemand die heel creatief is bijvoorbeeld, is ook vaak heel chaotisch. Iemand die goed is in beheer, is vaak ook star. Het één gaat vaak hand in hand met het ander.

Veel mensen staren zich blind op het, in hun ogen, negatieve deel van iemand. Uiteraard zijn bepaalde zaken zeer irritant aan een persoon en uiteraard kan deze persoon zich ervoor inspannen om minder irritant te zijn. Cursussen in overvloed. Aan de andere kant kunnen we ervoor kiezen om niet alleen oog te hebben voor de irritante kant, hoe makkelijk ons dat ook afgaat, maar ook te kijken naar de positieve eigenschappen die deze persoon heeft.

Binnen een bedrijf hebben we verschillende rollen. Een model hiervoor is bijvoorbeeld:
1. inspirator (veel verbeeldingskracht)
2. conservator (orde en systematiek)
3. denker (analytisch)
4. practicus (snel handelen)
5. ondernemer (beslissen en zaken regelen)
6. ondersteuner (sfeergevoelig)

Ieder van de rollen ergert zich, per definitie, aan ieder van de andere rollen. Als we uitgaan van de rol van inspirator dan ergert de conservator zich aan de chaos van de inspirator, de denker aan de spontane invallen waarvan de logica niet direct in te zien is, vindt de practicus het te zweverig, de ondernemer te slap en vindt de ondersteuner dat de inspirator niet luistert naar anderen. Idem voor de andere vijf rollen.

Feit is dat deze spanning altijd aanwezig zal zijn. Sterker nog: de ergernissen moeten blijven. Bij de vervulling van een bepaalde rol, horen ook bepaalde karaktertrekken die hem of haar geschikt maken voor die rol. Met alle positieve en negatieve kanten van dien. Bij de uitoefening van zijn rol moet een conservator of denker af en toe op de rem trappen. Dat is nu eenmaal zijn of haar rol, om het bedrijf te behoeden voor grote fouten en al te drieste acties. De practicus en de ondernemer zullen zich daaraan (blijven) ergeren, ook al zullen ze dat niet (meer) laten merken. Belangrijk aandachtspunt voor de conservator of denker in deze is wel hoe dit positief te communiceren.

Belangrijk is daarom dat een personeelslid enerzijds er zelf wat aan doet om minder irritant te worden, maar dat anderzijds de collega’s (inclusief de manager) de bijbehorende positieve kwaliteit leren te waarderen en te gebruiken. Dus in plaats van: “Daar heb je hem weer met zijn gezeur” is het zinvoller als iedereen denkt: “Hij heeft ons wel gewezen op een zeer zwakke plek van ons plan, daar waren we anders flink mee op onze snuit gegaan”. Het is maar waar je naar wilt kijken, waar je de nadruk op wilt leggen: naar de positieve kwaliteit, of de bijbehorende irritante randjes?

Alle rollen zijn nodig voor een succesvol bedrijf of team en de mensen hoeven niet de beste vrienden van elkaar worden. Wel dienen ze het nut in te zien van alle rollen, met de leuke en minder leuke kanten die iedere rol met zich meebrengt.

Een andere manier om constructief met de ergernis om te gaan is als volgt: Stel je bent van het type conservator en je moet een inspirator aannemen. Kies dan niet iemand uit waar je, je helemaal niet aan ergert. Dat is dan vast geen echte.